Kategori: Mevzuat Takvimi

Su verimliliği, enerji verimliliği, çevre ve İSG mevzuatında kim, ne zaman, ne yapmalı? Son tarihler ve yükümlülük özetleri.

Mevzuat Takvimi

TR ETS Yönetmeliği Yürürlükte: Pilot İşletmeler İçin İlk Son Tarih 27 Ekim 2026

Eki 8, 2026 #Emisyon Ticaret Sistemi, #İklim Kanunu, #Mevzuat Takvimi, #Sürdürülebilirlik, #yasal zorunluluk - Yazar: natusdanismanlik

Kısaca

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) Yönetmeliği yürürlüğe girdi ve pilot kapsamındaki işletmeler için ilk teslim tarihi yaklaşıyor.

  • Yönetmelik, 27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi.
  • Dayanağı 2/7/2025 tarihli ve 7552 sayılı İklim Kanunu’dur; 17/5/2014 tarihli ve 29003 sayılı Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik’i yürürlükten kaldırmıştır.
  • ETS, Ek-1’deki faaliyetleri yürüten tesislerden yıllık emisyonu 50.000 ton CO₂ eşdeğerinin üzerindeki Kategori B ve Kategori C tesisleri kapsar.
  • Pilot kapsamındaki işletmeler ilk İzleme Metodolojisi Planı’nı yürürlük tarihinden itibaren 2 ay içinde, yani süre uzatılmazsa 27 Ekim 2026’ya kadar elektronik ortamda sunmalıdır.
  • Karbon Piyasası Kurulu, 2026–2027 pilot döneminde beş sektörü kapsama aldı: elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre.

Ne değişti?

Karbon fiyatlaması Türkiye’de artık yönetmelik düzeyinde bir uygulama çerçevesine kavuştu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan Yönetmelik, sera gazı emisyonlarının izlenmesi, raporlanması ve doğrulanması kurallarını emisyon ticareti ile tek çatı altında birleştiriyor.

Yönetmelik; sera gazı emisyon iznini, ücretsiz tahsisatın alt tesis bazında kıyaslama yöntemiyle dağıtımını, birincil ve ikincil piyasayı ve doğrulayıcı kuruluşlara ilişkin şartları düzenliyor. Tahsisat işlemleri için işlem kayıt sistemi ve piyasa işletmeciliği EPİAŞ tarafından yürütülecek.

Süreç yönetmelikle bitmedi. Pilot uygulamanın kapsamı ve süresi Karbon Piyasası Kurulu’na bırakılmıştı; Kurul’un ilk toplantısının sonuçları 3 Eylül 2026’da duyuruldu. İklim Değişikliği Başkanlığı da pilot dönem usul ve esaslarını 30 Eylül 2026 tarihli onayla yayımladı ve 1 Ekim 2026’da duyurdu.

Kimler kapsamda?

Kapsamı belirleyen, tesisin fiilî emisyonu değil, kurulu kapasitesine göre ihtiyatlı biçimde hesaplanan yıllık emisyondur. Ek-1’deki faaliyetleri yürüten tesisler üç kategoriye ayrılır:

KategoriYıllık emisyon (ton CO₂ eşdeğeri)ETS kapsamı
A50.000 ve altıKapsam dışı; izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülüğü sürer
B50.000 üzeri, 500.000 ve altıKapsamda
C500.000 üzeriKapsamda

Okul, üniversite, hastane ve savunma sanayi kuruluşlarına ait tesisler, yürüttükleri faaliyetlerle sınırlı olmak üzere ETS dışındadır; ancak izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülükleri devam eder. Ek-1’de listelenen bir faaliyeti yürüten işletme, aynı listedeki diğer faaliyetlerini de kapasiteye bakılmaksızın yönetmelik kapsamına dahil eder.

Pilot dönemde kapsam daha dar: Karbon Piyasası Kurulu elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerinin Kategori B ve C tesislerini seçti. Pilota giren faaliyetler ve kapasite eşikleri Usul ve Esaslar’ın 2. maddesinde tek tek sayılıyor; örneğin toplam anma ısıl gücü 20 MW ve üzeri tesislerde elektrik üretimi veya günlük kapasitesi 500 ton ve üzeri döner fırınlarda klinker üretimi. Ana faaliyeti bu listede yer almayıp elektrik üretimi yapan tesisler pilot dışındadır. Doğal gaz ve ham petrolün iletimi ve depolanması faaliyetleri (boru hattı kompresör istasyonları dahil) pilot dönem boyunca ETS dışında kalır, ancak izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülükleri sürer.

İlk son tarih: İzleme Metodolojisi Planı

Pilot kapsamındaki işletmelerin ilk İzleme Metodolojisi Planı’nı Yönetmelik’in yürürlüğe girdiği 27 Ağustos 2026’dan itibaren 2 ay içinde, elektronik ortamda İklim Değişikliği Başkanlığı’na sunması gerekiyor (Geçici Madde 3). Süre uzatılmazsa bu tarih 27 Ekim 2026’dır.

Başkanlık gerekli görürse bu süreyi 6 aya kadar uzatabilir. Uzatma duyurusu gelmemişken planı geciktirmek riskli olduğundan, hazırlığı tarihe göre yürütmek ve Başkanlığın duyurularını izlemek doğru yaklaşımdır.

İzleme Metodolojisi Planı, Ek-4’te sıralanan parametreleri asgari olarak içerir. Plan; alt tesislere ilişkin verilerin neler olduğunu ve bu verilerin nasıl izleneceğini belgelendirir, ücretsiz tahsisata esas yıllık faaliyet seviyesi raporunun temelini oluşturur. Planlar Sera Gazı İzleme, Raporlama ve Doğrulama Sistemi üzerinden gönderilir. Başkanlık eksiklik bildirirse düzeltilmiş plan 30 gün içinde yeniden sunulur; plandaki değişiklikler ise değişikliğin gerçekleştiği tarihten itibaren en geç 30 gün içinde bildirilmelidir.

ETS kapsamında olup pilota dahil olmayan işletmeler için ilk plan, birinci uygulama döneminin başlayacağı yıldan önceki takvim yılının sonuna kadar sunulur. Uygulama dönemi 2028 emisyonlarıyla başlayacağı için bu, 2027 sonuna denk gelir; bu süre de Başkanlıkça 6 aya kadar uzatılabilir.

Pilot dönemde neler öngörülüyor?

Pilot dönem 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsıyor ve ilk yıl yükümlülük ağırlıklı olarak raporlamadan oluşuyor.

  • 2026: Kapsamdaki işletmelerin yalnızca raporlama yükümlülüğü var; gönüllü tamamlayıcı tahsisat fiyatı mekanizması dışında tahsisat teslim yükümlülüğü doğmaz.
  • 2027: Doğrulanmış emisyona karşılık gelen tahsisatın teslimi, 2028 yılı Kasım ayının son iş gününe kadar yapılır.
  • Faaliyet seviyesi raporları: 2026 ve 2027 için doğrulanmış raporlar sırasıyla 30 Nisan 2027 ve 30 Nisan 2028’e kadar gönderilir. Elektrik alt tesisi olan tesisler 2023, 2024 ve 2025 için de ayrı rapor hazırlar; bunların son tarihi 30 Haziran 2027’dir.
  • Ücretsiz tahsisat: Pilot sektörlerin tamamı için kıyas yöntemiyle yüzde 100 olarak belirlendi; 2027 sistem yılı için uygulanıyor.
  • Kıyas değerleri: Elektrik üretiminde santral bazında ve 2023–2027 yıllarının ağırlıklı ortalamasına göre, diğer sektörlerde ilgili sistem yılında tüm tesislerin ağırlıklı ortalamasına göre hesaplanıyor.
  • Esneklik ve mahsup: Bankalama ve ödünç alma pilot dönemde kullanılmaz. Karbon kredisiyle mahsup ise ancak Karbon Piyasası Kurulu karar alırsa, belirleyeceği kapsam ve oran çerçevesinde mümkün.

Taslak metinlerde dolaşan bazı ayrıntılar (sabit pilot takvimi ve sektör listesi gibi) nihai Yönetmelik metnine aynen girmedi; bunlar Kurul kararlarıyla belirlendi. Bu nedenle eski taslaklara değil, yayımlanan Yönetmelik’e ve Başkanlığın güncel duyurularına bakmak gerekiyor.

Yönetmeliğin temel yükümlülükleri

İşletmeleri bekleyen sürekli yükümlülükler şöyle özetlenebilir:

YükümlülükKuralMadde
Sera gazı emisyon izniETS kapsamındaki işletmeler Başkanlıktan izin almak zorundadır; izin 5 yıl geçerlidir, yenileme başvurusu süre bitiminden en az 6 ay önce yapılır. Mevcut işletmeler için geçiş süresi, İklim Kanunu’nun yürürlüğünden itibaren 3 yıldır (9 Temmuz 2028); bu süre uzatılabilir6–8, Geçici 2
İzleme planıEmisyon izlemesine başlanmadan en az 6 ay önce onay için Başkanlığa sunulur28
Emisyon raporuBir önceki yılın emisyon ve faaliyet seviyeleri her yıl 30 Nisan’a kadar raporlanır; Başkanlık süreyi en fazla 1 ay uzatabilir29
DoğrulamaRapor, gönderilmeden önce MEDAS üzerinden atanan, TÜRKAK tarafından ISO/IEC 17029’a göre akredite doğrulayıcı kuruluşça doğrulanır30, 33
Tahsisat teslimiDoğrulanmış emisyona karşılık gelen tahsisat, yükümlülük yılının Kasım ayının son iş gününe kadar teslim edilir16
Değişiklik bildirimiTesis, faaliyet, işletme veya izleme planındaki değişiklikler 30 gün içinde bildirilir9, 34
Kayıt saklamaİlgili veri ve kayıtlar en az 10 yıl saklanır37

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde 7552 sayılı Kanun’un 14. maddesindeki idari yaptırımlar uygulanır. Kategoriye göre değişen tutarlar Yönetmelik’in 35. maddesinde yer alıyor.

Şimdi ne yapmalısınız?

İlk adım, tesisin kapsamda olup olmadığını net biçimde ortaya koymaktır. Ardından hazırlık sırası şöyle ilerleyebilir:

  1. Tesisinizin Ek-1 kapsamındaki faaliyetlerini ve kurulu kapasiteye göre hesaplanan yıllık emisyon kategorinizi (A, B veya C) belirleyin.
  2. Elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum veya gübre sektörlerinde faaliyet gösterip göstermediğinizi, yani pilot kapsamında olup olmadığınızı netleştirin.
  3. Pilot kapsamındaysanız alt tesis sınırlarınızı ve veri sahiplerini belirleyip İzleme Metodolojisi Planı’nı 27 Ekim 2026’ya göre hazırlayın; İklim Değişikliği Başkanlığı’nın süre uzatımına ilişkin duyurularını izleyin.
  4. Emisyon kaynaklarınızı, ölçüm cihazlarınızı, kalibrasyon kayıtlarınızı ve veri akışlarınızı gözden geçirin.
  5. 30 Nisan raporlama takvimini ve doğrulayıcı kuruluş sürecini iç planınıza ekleyin.
  6. Çevre, hukuk, finans ve operasyon ekiplerini tek bir sorumlu altında koordine edin; kayıtların en az 10 yıl saklanacağını ve değişikliklerin 30 gün içinde bildirileceğini süreçlerinize yansıtın.

NATUS Teknik Danışmanlık ile hazırlık

NATUS Teknik Danışmanlık olarak ISO 14001 ve ISO 50001 gibi yönetim sistemleri ile sürdürülebilirlik çalışmalarında, işletmelerin yasal yükümlülüklerini izlemelerine ve veri altyapılarını kurmalarına destek oluyoruz. TR ETS kapsamında olup olmadığınızı değerlendirmek ve izleme planı öncesi veri akışlarınızı gözden geçirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Doğrulama faaliyeti, akredite doğrulayıcı kuruluşlar tarafından yürütülür. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz; uygulamada Resmî Gazete’deki Yönetmelik metni ile İklim Değişikliği Başkanlığı’nın güncel duyuruları esas alınmalıdır.

Kaynaklar

Mevzuat Takvimi, Su Verimliliği

27 Eylül 2026: Su Verimliliği Yönetmeliği’nde 21 Aylık Süre Doluyor – Kimler Kapsamda, Ne Yapmalı?

Eyl 18, 2026 - Yazar: natusdanismanlik

Kısaca

Son tarih: 27 Eylül 2026 · Dayanak: 27.12.2024 tarihli Su Verimliliği Yönetmeliği, Ek-1 · Kimler: 21 ay süre tanınan bina, yerleşke ve kuruluşlar · Ne yapılacak: Su verimliliği sisteminin kurulması ve Mavi Su Verimliliği Belgesi sürecinin başlatılması.

Su Verimliliği Yönetmeliği 27 Aralık 2024’te yayımlandı ve yükümlü gruplara, yayım tarihinden itibaren işlemeye başlayan farklı süreler tanıdı. 21 ay süre verilen gruplar için bu süre 27 Eylül 2026’da doluyor. Aşağıda kimlerin kapsamda olduğunu ve kalan sürede nelere odaklanmanız gerektiğini iki dakikada okuyabileceğiniz biçimde özetledik.

Kimler 27 Eylül 2026 kapsamında?

  • Konaklamalı turizm işletmeleri – 100 ve üzeri oda
  • Sağlık kuruluşları – 100 ve üzeri yatak
  • Eğitim kurumları ve yurtlar – 400 ve üzeri öğrenci
  • Kamu kurum ve kuruluşları (eğitim, yurt ve sağlık kuruluşları kendi satırlarında değerlendirilir)
  • Alışveriş merkezleri
  • Havalimanları
  • İş merkezleri ve ticari plazalar – 1000 m² üzeri parsel alanı
  • İllerde bulunan tren ve otobüs terminalleri
  • Büyükşehir dışındaki il belediyeleri
  • Sulama tesisleri – 500 hektar ve üzeri

Diğer grupların süresi ne?

  • 18 ay: Büyükşehir belediyeleri ile su ve kanalizasyon idareleri, kapsamdaki endüstriyel tesisler, OSB’ler, serbest ve endüstri bölgeleri.
  • 21 ay: Yukarıdaki liste.
  • 24 ay: Nüfusu 50.000 ve üzeri olan ilçe belediyeleri.

Hangi grupta olduğunuzdan emin değilseniz İşletmeniz Hangi Grupta? rehberimize göz atın.

Kalan sürede 5 adımlık kontrol listesi

  1. Su ekibini ve sorumluyu belirleyin. Üst yönetim desteğiyle yetki ve sorumlulukları yazılı hale getirin.
  2. Su akış şemanızı çıkarın. Kaynaklar, kullanım noktaları, sayaçlar ve deşarjlar tek şemada görünmeli. Su akış şeması ve kütle denkliği nasıl hazırlanır?
  3. Kütle denkliğini kurun. Giren ve çıkan su miktarlarını karşılaştırın; ölçülmeyen noktaları ve kayıpları görünür kılın.
  4. Su verimliliği göstergelerinizi ve hedeflerinizi tanımlayın. Doluluk, üretim veya öğrenci sayısı gibi değişkenlere göre normalize edilmiş göstergeler kullanın.
  5. Eylem planınızı ve başvuru dosyanızı hazırlayın. Tasarruf önlemleri, sorumlular ve takvimi belgeleyin; güncel belgelendirme kılavuzunu esas alın.

Denetçi gözünden: en sık gördüğümüz üç eksik

  • Sayaç altyapısı yetersiz olduğu için kütle denkliğinin kapanmaması.
  • Göstergelerin normalize edilmeden, yalnızca toplam tüketim üzerinden izlenmesi.
  • Eylem planında sorumlu ve termin bulunmaması; planın “iyi niyet listesi” olarak kalması.

Mavi Belge, ISO 46001 ile ilişkili mi?

Evet. Yönetmeliğin istediği sistem yaklaşımı ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi ile büyük ölçüde örtüşür. ISO 46001’i kuran bir kuruluş, mevzuat yükümlülüklerini de sürdürülebilir biçimde yönetir. Ayrıntı için Mavi Belge, ISO 46001 ve ISO 14046 bağlantısı yazımıza ve ISO 46001 danışmanlık sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; yükümlülüklerinizin kesin tespiti için Yönetmelik metni ve Bakanlık duyuruları esas alınmalıdır.

Su verimliliği için destek alın
Mevzuat Takvimi, Su Verimliliği

Su Verimliliği Belgelendirme Kılavuzu Revize Edildi: İşte Bilmeniz Gerekenler

Şub 26, 2026 ##SuVerimliliği #Sürdürülebilirlik #MaviBelge #SuYönetimi #ÇevreDanışmanlık #SudaSıfırKayıp #YeşilDönüşüm #ISO46001, ##SuVerimliliğiDanışmanlığı #MaviSuBelgesi #KütleDenkliği #Mühendislik #Fabrika #OSB #YeşilÜretim, #ISO 46001 Danışmanlığı, #ISO46001, #Mavi Su Verimliliği, #MaviBelge, #Muğla ISO Danışmanlık, #natus, #Su Ayak İzi Danışmanlığı, #Su Verimliliği Yönetmeliği, #Su Yönetim Sistemi, #Sürdürülebilirlik, #SuYönetimi, #Turkuaz Belge Kriterleri, #yasal zorunluluk, #Yeşil Su Verimliliği Belgesi - Yazar: natusdanismanlik

Türkiye’nin su zengini bir ülke olmaması ve iklim değişikliği etkileri, su yönetimini bir tercih değil zorunluluk haline getirdi. Tarım ve Orman Bakanlığı, bu süreci daha sistematik hale getirmek amacıyla Bina ve Yerleşkeler için Su Verimliliği Belgesi Başvuru Kılavuzu’nu güncelledi.

Önemli Güncellemeler:

  1. Belge Sunum Formatı: Başvurularda hangi belgenin Excel, hangisinin Word veya taranmış PDF olacağı netleştirildi.
  2. 60 Günlük Kritik Süre: Teknik değerlendirme aşamasında tespit edilen eksikliklerin 60 gün içinde tamamlanması gerekiyor, aksi takdirde başvuru geçersiz sayılıyor.
  3. Geleneksel Olmayan Su Kaynakları: Yağmur suyu hasadı ve gri su kullanımı, özellikle yeni projelerde ve Yeşil Belge hedeflerinde öncelikli kriterler arasında.

Sonuç: NATUS olarak, uzman kadromuzla mevcut durum analizinden 5 yıllık planlamaya kadar tüm süreçte yanınızdayız. Mevzuat uyumunuzu riske atmayın.

Mevzuat Takvimi, Su Verimliliği

Su Verimliliği Yönetmeliği ve Yasal Uyum Rehberi: İşletmeniz Hangi Grupta?

Oca 31, 2026 #ISO 46001 Danışmanlığı, #Mavi Su Verimliliği, #Su Ayak İzi Danışmanlığı, #Su Verimliliği Yönetmeliği, #Su Yönetim Sistemi, #Turkuaz Belge Kriterleri, #yasal zorunluluk, #Yeşil Su Verimliliği Belgesi - Yazar: natusdanismanlik

Su kaynaklarının sürdürülebilirliği için devreye alınan Su Verimliliği Yönetmeliği, işletmelere yeni sorumluluklar yüklüyor. 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe giren takvimde, işletmenizin ölçeğine ve sektörüne göre uyum sağlamanız gereken son tarihler belirlenmiştir.

Kimler Ne Zaman Uyum Sağlamalı?

  • 1. Grup (27 Haziran 2026): 50+ çalışanı olan sanayi tesisleri, OSB’ler ve Büyükşehir Belediyeleri.
  • 2. Grup (27 Eylül 2026): Havalimanları, İl Belediyeleri ve büyük ölçekli tarımsal sulama tesisleri.
  • 3. Grup (27 Aralık 2026): AVM’ler, oteller, okullar ve ilçe belediyeleri.

NATUS ile Risksiz Süreç Yönetimi Mavi, Yeşil ve Turkuaz su verimliliği belgelerine geçiş sürecinde; mevcut durum analizinden ISO entegrasyonuna kadar uçtan uca danışmanlık hizmeti sunuyoruz. Cezai yaptırımlarla karşılaşmamak ve suyunuzu verimli yönetmek için uzmanlarımızdan destek alın.